“logo”/

Na današnji dan prije 24 godine guverner Narodne banke Jugoslavije Dragoslav Avramović našao je rješenje za nezapamćenu hiperinflaciju u SRJ. Njegovom radikalnom ekonomskom reformom dinar je bio 1:1 u odnosu na njemačku marku.

Avramović je bio simbol stabilnosti dinara posle hiperinflacije 1993. Kao novi guverner Narodne banke SRJ predstavio je novi dinar i prekinuo progresiju monetarnog problema, koji je građane učinio “milijarderima”.

Prije nego što je na snagu stupio njegov čuveni dinar, cijene su se udvostručavale svakih 17 sati. Oni koji su tih dana dobijali jednog “zmaja”, novčanicu od 500 milijardi sa likom Jovana Jovanovića Zmaja, pa za njega željeli da kupe hleb od samo devet milijardi dinara, to su teško uspijevali, jer prodavac gotovo sigurno nije imao sitno. Za one ješnije kilogram sendvič-mortadele stajao je 4.160 milijardi, švargla je bila 3.120 milijardi, piknik kobasice koštale su 12.770 milijardi, za čajnu kobasicu bilo je potrebno 11.000 milijardi, a za zimsku salamu oko 20.000 milijardi dinara…

Litar sirćeta je bio 1.802 milijarde, aleva paprika od 100 grama 1.100 milijardi. Kesica mljevenog bibera oko 700 milijardi. Bilo je i “slatkih” cijena. Prašak za pecivo je bio 260 milijardi, a vanilin-šećer 120 milijardi dinara.

Stojan Stamenković, urednik časopisa “Makroekonomske analize i trendovi” je slikovito opisao tadašnje stanje u zemlji.

“Vi ste imali jednu kadu u koju je neprekidno tekla prljava voda, i ona se prelivala i potopila čitavu zemlju. Avramović je onda došao, izvukao čep, pustio da voda isteče, stavio čep i pustio emisiju novog novca”.

Naime, početkom 1994. godine Avramović je obećao da će trka sa nulama na novčanicama biti zaustavljena. Uvjerio je građane da će živjeti kao i sav normalan svijet.

Iako je bilo nevjernih Toma, krajem januara je SRJ dobila novi dinar.

“Mjera jakog dinara je da se za njega može kupiti pljeskavica na Zelenom vencu, kesica girica ili burek”, izjavio je Avramović.

Bilo je veoma teško vjerovati da neko može za samo nekoliko dana da prekine finansijsku agoniju u zemlji. Upravo je to pošlo za rukom Dragoslavu Avramoviću, o kojem su u to vrijeme pisali i strani mediji kao o jednom od najvećih jugoslovenskih ekonomista u 20. vijeku. Monetarnom rekonstrukcijom, popularni “deda Avram” je uveo novi i stabilni dinar.

Sumirajući svoju dugogodišnju borbu sa vjetrenjačama, jednom prilikom je rekao za “Novosti”: “Ja vam dođem kao trkač. Sav svoj pedesetogodišnji rad i iskustvo sam uložio u ovaj projekat. Ili ću proći kroz cilj, ili potreti sve što sam uradio”.

Profesor Avramović je tu trku dobio, i pored izostanka priznanja onih od kojih je trebalo da ih dobije.

Superdeka, koji je svima ostao u sjećanju, umro je 26. februara 2001. u mestu Rokvil kod Vašingtona. Sahranjen je 10. marta 2001. u Beogradu, na Novom groblju.

KOMENTARIŠI

Molimo upišite Vaš komentar
Molimo unesite Vaše ime